Baza wiedzy
Upadłość konsumencka — baza wiedzy bez prawniczego żargonu
Dziesięć opracowań o upadłości konsumenckiej, tabele porównawcze, najczęstsze pytania i słownik pojęć. Wpisz hasło, aby przefiltrować artykuły, albo przejdź do wybranej części.
Stan prawny: · treści przeglądamy po każdej nowelizacji Prawa upadłościowego.
Czym może zakończyć się upadłość konsumencka
| Kryterium | Plan spłaty | Umorzenie bez planu | Warunkowe umorzenie |
|---|---|---|---|
| Kiedy sąd to orzeka | gdy masz zdolność do choćby częściowej spłaty | gdy jesteś trwale niezdolny do spłat (wiek, choroba, trwała niezdolność do pracy) | gdy niezdolność do spłat nie ma charakteru trwałego |
| Jak długo trwa | co do zasady do 36 miesięcy | brak — umorzenie następuje od razu | 5 lat okresu kontrolnego |
| Gdy do niewypłacalności doszło umyślnie lub przez rażące niedbalstwo | 36–84 miesiące | sąd może odmówić oddłużenia w całości | |
| Obowiązki po orzeczeniu | raty, coroczne sprawozdanie, zakaz czynności pogarszających zdolność spłaty | brak | coroczne sprawozdanie; wierzyciel może żądać ustalenia planu, jeśli sytuacja się poprawi |
| Co się dzieje z resztą długu | umorzona po wykonaniu planu | umorzona z chwilą uprawomocnienia | umorzona, jeśli przez 5 lat nikt nie złoży skutecznego wniosku |
| Czego nie umorzy żaden z wariantów | alimenty, renty odszkodowawcze, grzywny i należności z wyroków karnych, obowiązek naprawienia szkody, zobowiązania umyślnie zatajone | ||
O wariancie decyduje sąd na końcu postępowania — nie na etapie wniosku. Dlatego to, jak opiszesz przyczyny niewypłacalności i swoją sytuację, ma realne znaczenie dla wyniku.
Likwidacja majątku, układ konsumencki czy pre-pack?
| Kryterium | Upadłość — zwykła likwidacja | Układ konsumencki | Upadłość z pre-packiem |
|---|---|---|---|
| Na czym polega | syndyk sprzedaje majątek, reszta długu podlega umorzeniu | zamiast likwidacji zawierasz z wierzycielami układ — raty, odroczenie, redukcja długu | wraz z wnioskiem o upadłość wskazujesz nabywcę majątku i cenę z wyceny biegłego |
| Co z mieszkaniem | wchodzi do masy i jest sprzedawane przez syndyka; ze sprzedaży wydziela się kwota na najem na 12–24 miesiące | może zostać przy Tobie, jeśli układ tak przewiduje i wierzyciele go przyjmą | sprzedawane wskazanemu nabywcy — może nim być osoba bliska; również z kwotą na najem |
| Czy długi są umarzane | tak — po planie spłaty albo od razu | nie — spłacasz to, co przewiduje układ | tak — to nadal upadłość |
| Kto decyduje | sąd i syndyk | wierzyciele na zgromadzeniu, potem sąd zatwierdza | sąd, na wniosek złożony razem z wnioskiem o upadłość |
| Ile trwa | od kilkunastu miesięcy wzwyż | krócej niż pełna upadłość, ale wymaga zgody wierzycieli | najszybciej — sprzedaż bez czekania na przetargi syndyka |
| Dla kogo | brak majątku albo brak porozumienia z wierzycielami | masz dochód i majątek, który chcesz zachować, a wierzyciele są skłonni się dogadać | masz nieruchomość i konkretnego nabywcę — zależy Ci na kontrolowanej, szybkiej sprzedaży |
Zgodę na udział w postępowaniu o zawarcie układu deklaruje się już w rubryce 3.2 wniosku — dlatego warto przemyśleć ten wybór, zanim wniosek trafi do sądu.
Opracowania
- § 1Czym jest upadłość konsumencka?Upadłość konsumencka to sądowe oddłużenie osób nieprowadzących działalności. Wyjaśniamy, na czym polega niewypłacalność i kto może złożyć wniosek.Czytaj →
- § 2Konsekwencje ogłoszenia upadłości konsumenckiejCo dzieje się z majątkiem, wynagrodzeniem i egzekucjami po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej. Rola syndyka i obowiązki upadłego.Czytaj →
- § 3Sprzedaż nieruchomości a kwota na potrzeby mieszkanioweMieszkanie wchodzi do masy upadłości, ale ze sprzedaży wydziela się kwota na wynajem na 12–24 miesiące. Jak się o nią ubiegać.Czytaj →
- § 4Alimenty i mienie wyłączone z masy upadłościCzego syndyk nie zabierze i jak traktowane są alimenty w upadłości konsumenckiej. Katalog mienia wyłączonego z masy.Czytaj →
- § 5Ustroje majątkowe w małżeństwie a upadłośćZ dniem ogłoszenia upadłości powstaje rozdzielność majątkowa, a majątek wspólny wchodzi do masy. Kiedy skuteczna jest umowna rozdzielność.Czytaj →
- § 6Upadłość jednoosobowej działalności gospodarczejPo wykreśleniu z CEIDG były przedsiębiorca składa wniosek w trybie konsumenckim. Jak sąd ocenia przyczyny niewypłacalności.Czytaj →
- § 7Przygotowana upadłość (pre-pack)Sprzedaż nieruchomości wskazanemu nabywcy po cenie z wyceny biegłego. Wniosek składa się razem z wnioskiem o ogłoszenie upadłości.Czytaj →
- § 8Krajowy Rejestr Zadłużonych — gdzie toczy się postępowaniePostępowania upadłościowe prowadzone są elektronicznie w KRZ. Kto zobaczy wpis i po jakim czasie przestaje być ujawniany.Czytaj →
- § 9Zgłoszenie wierzytelności — jak wierzyciel uczestniczy w upadłościTermin trzydziestu dni od obwieszczenia, skutki spóźnienia i zryczałtowane koszty obciążające spóźnionego wierzyciela.Czytaj →
- § 10Plan spłaty wierzycieli i umorzenie zobowiązań konsumentaPlan spłaty co do zasady do 36 miesięcy, przy rażącym niedbalstwie do 84. Umorzenie bez planu i umorzenie warunkowe.Czytaj →
Najczęstsze pytania
P 1Czy w upadłości konsumenckiej stracę mieszkanie?+
Nieruchomość co do zasady wchodzi do masy upadłości i podlega sprzedaży. Prawo przewiduje jednak istotną osłonę: z sumy uzyskanej ze sprzedaży wydziela się na wniosek upadłego kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu w jego miejscowości za okres od 12 do 24 miesięcy — z uwzględnieniem liczby osób na utrzymaniu i potrzeb mieszkaniowych rodziny. Alternatywą bywa pre-pack, w którym nieruchomość kupuje wskazany nabywca (przepisy nie zabraniają, by była to osoba bliska), płacąc cenę rynkową opartą na wycenie biegłego.
P 2Ile trwa upadłość konsumencka?+
Samo rozpoznanie wniosku i ogłoszenie upadłości to zwykle kwestia tygodni lub kilku miesięcy. Następnie syndyk likwiduje majątek, a sąd ustala plan spłaty — standardowo do 36 miesięcy, a przy umyślności lub rażącym niedbalstwie od 36 do 84 miesięcy. Przy braku majątku i trwałej niezdolności do spłat oddłużenie może nastąpić bez planu spłaty, co znacząco skraca całą drogę. Realny horyzont to więc od kilkunastu miesięcy do kilku lat — w zależności od majątku i historii zadłużenia.
P 3Których długów upadłość nie umorzy?+
Oddłużenie nie obejmuje w szczególności: alimentów, rent odszkodowawczych, grzywien i innych kar orzeczonych przez sąd, obowiązku naprawienia szkody i zadośćuczynienia za krzywdę oraz zobowiązań umyślnie zatajonych, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu. Te należności trzeba będzie regulować również po zakończeniu postępowania.
P 4Czy o mojej upadłości dowiedzą się inni?+
Postanowienia o ogłoszeniu upadłości i otwarciu restrukturyzacji są obwieszczane w jawnym Krajowym Rejestrze Zadłużonych — każdy może je sprawdzić. Wpisy nie są jednak wieczne: przestają być ujawniane po okresach przewidzianych ustawą (np. 3 lata od oddłużenia po wykonaniu planu spłaty). Sama współpraca ze mną i analiza sytuacji pozostają całkowicie poufne.
P 5Nie mam żadnego majątku. Czy upadłość w ogóle ma sens?+
W upadłości konsumenckiej — tak, często właśnie wtedy ma największy sens: brak majątku nie jest przeszkodą, a przy trwałej niezdolności do spłat sąd może umorzyć zobowiązania nawet bez planu spłaty. U przedsiębiorców z kolei wniosek trzeba złożyć w terminie niezależnie od tego, czy majątek wystarczy na koszty postępowania — bo to złożenie wniosku, a nie jego skuteczność, chroni przed odpowiedzialnością osobistą.
P 6Co powinienem przygotować na pierwszą konsultację?+
Im pełniejszy obraz, tym precyzyjniejsza rekomendacja. Przydadzą się: lista wierzycieli z kwotami i terminami płatności, informacje o zabezpieczeniach (hipoteki, zastawy, poręczenia), korespondencja od komorników i sądów, umowy kredytowe i leasingowe, a u przedsiębiorców — bilans i rachunek wyników oraz wykaz majątku firmy. Jeśli czegoś brakuje, uporządkujemy to wspólnie — brak kompletu dokumentów nie jest przeszkodą, by zacząć.
P 7Czym różni się rola Solvendo od roli licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego?+
Funkcje zastrzeżone ustawą — nadzorca układu, nadzorca sądowy, zarządca, syndyk — pełni osoba z licencją doradcy restrukturyzacyjnego. Moja rola to wszystko wokół: analiza sytuacji i wybór procedury, przygotowanie wniosków i dokumentacji finansowej, negocjacje z wierzycielami, koordynacja całego procesu i bieżąca opieka nad sprawą. Tam, gdzie ustawa wymaga licencjonowanego specjalisty, do sprawy wchodzi współpracujący ze mną doradca — a Ty masz jeden punkt kontaktu.
Słownik pojęć
- Masa upadłości
- Majątek dłużnika z dnia ogłoszenia upadłości oraz nabyty w toku postępowania, z którego syndyk zaspokaja wierzycieli. Część mienia jest z niej ustawowo wyłączona (m.in. przedmioty codziennego użytku, narzędzia pracy).
- Syndyk
- Licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, który po ogłoszeniu upadłości obejmuje zarząd majątkiem upadłego, likwiduje go i dzieli środki między wierzycieli.
- Sędzia-komisarz
- Sędzia kierujący tokiem postępowania po jego otwarciu: rozpoznaje wnioski (np. o uchylenie zajęć rachunków), nadzoruje organy postępowania i zgromadzenie wierzycieli.
- Pre-pack
- Przygotowana likwidacja: sprzedaż przedsiębiorstwa, jego części lub istotnego składnika (np. nieruchomości) z góry wskazanemu nabywcy, za cenę opartą na wycenie biegłego, w trybie egzekucyjnym — bez obciążeń.
- Plan spłaty wierzycieli
- Ustalany przez sąd harmonogram spłat konsumenta po likwidacji majątku (do 36 miesięcy, a przy umyślności lub rażącym niedbalstwie 36–84 miesiące); po jego wykonaniu resztę zobowiązań się umarza.
- Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ)
- Jawny, elektroniczny system, w którym od grudnia 2021 r. toczą się postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne oraz publikowane są obwieszczenia.
- Zgłoszenie wierzytelności
- Czynność, którą wierzyciel dokonuje wobec syndyka przez system KRZ w terminie 30 dni od obwieszczenia upadłości, aby uczestniczyć w podziale środków z masy.
- Bezskuteczność czynności
- Mechanizm pozbawiający skutków wobec masy upadłości czynności dokonanych „na przedpolu upadłości" z pokrzywdzeniem wierzycieli (np. zbyt późna rozdzielność majątkowa).